Ek Bulmacası
Fatih Odacıoğlu – Kurucu
İlk yayın: · Son güncelleme:
Türkçe kelimeler köke ek eklenerek büyür: bul + ma + ca + lar. Bu bulmacada sana bir kök kelime ve bir yığın ek veriyoruz. İpucunu oku, doğru ekleri doğru sırayla ekle, kelimeyi kur. Ek sırası da, ünlü uyumu da, ünsüz benzeşmesi de senin elinde. Yüzlerce bulmacası, üç seviyesi var; hiçbir yerde başka bir dilde karşılığı yok, çünkü bu oyun Türkçenin yapısıyla oynanıyor.
BUL+MA+CA+LAR=BULMACALAR
Bulmaca yükleniyor…
Nasıl çözülür?
- Üstte kök kelimeyi görürsün. Altındaki her satırda bir ipucu var: o kökten türeyen bir kelimeyi anlatıyor.
- Bir satırı seç (sarı vurgulanır) ve alttaki eklere dokun. Satırdaki boş kutuların sayısı kökün kaç ek aldığını söyler: iki kutu, iki ek.
- Doğru ekler doğru sırayla gelirse satır yeşile döner ve kelime yazılır. Yanlışsa satır sallanır ve temizlenir.
- Ekler aynı anlamdaki dört biçimle gelir: lık, lik, luk, lük gibi. Doğrusu kökün son ünlüsüne ve son harfine göre değişir. Bunu sezmek bulmacanın asıl eğlencesi.
Takılırsan: “İpucu” seçili satırdaki sıradaki eki yerleştirir. Yerleştirilmiş bir eke dokunursan o ek ve sonrakiler geri alınır.
Ek bulmacası ipuçları
- Önce kökün son ünlüsüne bak. İnce ünlüyle (e, i, ö, ü) biten köklere ince ekler, kalın ünlüyle (a, ı, o, u) biten köklere kalın ekler gelir: kitaplık ama gözlük.
- Kök sert bir ünsüzle bitiyorsa (ç, f, h, k, p, s, ş, t) “cı” eki “çı” olur: kitapçı, balıkçı. Yumuşak ünsüzde “cı” kalır: çaycı, boyacı.
- İpucu çoğul gibi okunuyorsa (“satan kişiler”) sonda “lar” ya da “ler” vardır. Kökten önce kişiyi bul, çoğulu en sona koy.
- İki ek alan kelimelerde önce yapım ekini (cı, lık, sız…) sonra çoğul ya da ikinci eki dene: kitap + çı + lık, kitap + çı + lar.